Anten radyo dalgalarını yayma ve toplama kabiliyeti olan bir elemandır. Anten rezonansta olduğu zaman radyo dalgalarının yayınlanası ve alınması etkin bir şekilde gerçekleşir. 1 lik veya diğer bir tabirle 1 dalgaboyu veya katlarındaki antenlerle çeşitli rezonans konfigürasyonları elde edilebilir. Uyumsuz bir anten kullanıldığında verici performansı ciddi şekilde azalabileceğinden gönderme yapan bir antenin rezonansta olması alıcı antenine göre çok daha önemlidir. Eski tip vericiler zayıf bir antene sinyal beslediklerinde zarar görebiliyordu, ancak modern tasarımlar genellikle vericiyi devreden çıkaran otomatik koruma devresiyle vericiyi kapatmakta veya gerekiyorsa çıkış gücünü emniyetli bir seviyeye düşürmektedir.

VHF ANTENLER

Deniz VHF bandında (154-162 MHz) dalga boyu yaklaşık 2 metre olduğundan, 1 lik ve 1 dalgaboyundaki antenleri kullanmak mümkündür. En temel tasarım olan dipol antenler, dipol merkezine dengeli bir besleme kablosu bağlanmış 1 dalgaboyunda bir element parçasından oluşur. Şekil 1, içlerinde yapay arzlı anten ve VHF çubuk antenin de (tipik olarak içinde bir dipol anten bulunduran, 1,5 mt boyunda fiberglas çubuk) yer aldığı bazı basit VHF anten tiplerini göstermektedir. 3. bölümde de belirtildiği gibi, VHF antenlerin mümkün olduğu kadar yükseğe monte edilmesi ve geminin güverte üzerinde bulunan donanımlarından neta bir mesafede bulunması önemlidir (Şekil 2).

VHF Antenna

Şekil 1. CX 3 - Tipik bir VHF çubuk anten

VHF antenna

Şekil 2. Yapay arzlı VHF anten

VHF telsiz ile VHF anten arasındaki bağlantı koaksiyel kablo ile yapılır.

antena cable
Koaksiyel kablo
A: dış plastik kılıf
B: bakır (koruyucu) şilt
C: yalıtkan iç izolatör
D: bakır tel

Bu kablonun empedansı (AC akım için direnci) 50 Ω (Ohm) olacaktır. Bu empedans, VHF Telsiz anten kablosunda ve anten kablo bağlantısında da aynıdır. Eğer empedans 50 Ω (Ohm) olmazsa, kabloda bir miktar geri yansıyan güç olacaktır. Geri yansıyan bu güç çok yüksek olursa, telsiz sinyalinin emisyonu düşer ve menzili/erişim mesafesi kısalır. Geri yansıyan yüksek güç, uzun süreli çıkış yapıldığında VHF Telsize de zarar verebilir. Bu sorun aynı zamanda alınan sinyallerin seviyesinde de zayıflamaya (anten kablosunda) neden olur.

Anten kablosunun empedansındaki değişiklik, antene su girmesinden kaynaklanabilir. Dış plastik kılıf hasar görmüşse, kabloya (bakır koruyucu şilte) su girebilir. Su, kablonun empedansını değiştirebilir ve bu da bir miktar gücün geri yansımasına yol açar. Bu sorun, anten kablosunda da yaşanabilir (anten kablosuna su girebilir). Anten bağlatısının su geçirmez olması gerekir ve bu da izole bantla sağlanabilir.

MF/HF ANTENNAS

MF/HF bandlarında, dalgaboyu 180 metre (1650 kHz) den yaklaşık 12 metre ye (25MHz) kadar değişikilik gösterir. 1 rezonanslık veya 1 dalgaboyundaki antenlerin bütün frekans aralığını kapsaması bu yüzden mümkün değildir. Bu sorun, her biri tek bir band veya ilgili bandların çeşitli harmoniklerini kapsayan bir grup farklı anten kullanılarak aşılabilir.
Verici çıkışının geniş frekans aralığına sahip bir antene uygunlaştırılması için genellikle bir anten ayarlama üniti (ATU) kullanılır. ATU de esasen, elektriki boyu ile antenin fiziksel boyu arasında bir rezonans elde etmek için bobin (indüktör) ve kapasitör gibi elektrikli elemanlar kullanır. Buna rağmen, çıkış gücü antenin fiziki boyu ile kaim olduğundan, verimin frekans aralığına göre değişim göstereceği unutulmamalıdır. Hatta ATU verici ile çok kısa bir anteni uygunlaştırsa bile genel verim zayıf kalacaktır. Enerjinin antene en etkin şekilde transfer edilebilmesi için alıcı-verici, ATU ve anten arasındaki bağlantılar mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır.

Eğer mevcut veya monte edilecek antenler ile arada çok fazla mesafe varsa, ana veya acil durum anteni bir tel (gergi) anten olabilir. Bir tel anten direkler arasına veya bir direk ile geminin başka bir yükseltisi arasına gerilebilir. Şekil 3 te T tipi antene bir örnek gösterilmiştir, ancak Ters L tipinde tel antenler de mevcuttur.

MF/HF wire antenna

Şekil 3. T-tipi MF/HF tel (gergi) anten

Modern gemilerde yer sorunu olduğundan GMDSS donanımlarının çoğunda MF/HF yayınları için dikey kamçı antenler kullanılır. Örneğin, ana HF alıcı-verici 8-12 mt lik (Şekil 4), DSC dinleme nöbetinde kullanılan MF/HF alıcı 3-6 mt lik (Şekil 5) ve NAVTEX alıcı 1 mt lik bir kamçı anten kullanabilir.

AT100D antenna

Şekil 4. AT100D, deniz HF telefon bandları için kullanılan çok kaliteli bir fiberglas verici antenidir.
Frekans Aralığı: 1,6 – 30 MHz. Çıkış gücü: 1,5 kW.


AR42

Şekil 5. AR42, deniz sahil ve HF haberleşme frekansları (HF DSC) için kullanılan etkili bir fiberglas alıcı antenidir.
Frekans Aralığı: 0,15 – 30 MHz.

straznik5

Şekil 5. STRAŻNIK 5 deki örnek anten yerleşimi

1. MF/HF SSB Tx/Rx anten.
2. GPS anteni.
3. VHF anteni.
4. VHF anteni.
5. VHF anteni.
6. VHF DF anteni.

straznik5

Şekil 6. STRAŻNIK 5 deki örnek anten yerleşimi

1. MF/HF SSB Tx/Rx anteni.
2. Anten ayarlama üniti (ATU).

Scandinavia

Şekil 7. M/F SCANDYNAVIA daki örnek anten yerleşimi

1. MF/HF SSB Tx/Rx anteni.
2. VHF & VHF DSC anteni.
3. MF/HF DSC Rx anteni.
4. VHF anteni.

ANTEN BAKIMI

Tüm antenler tuz kalıntılarından arındırılmış olarak temiz bir şekilde muhafaza edilmeli, ayrıca besleme hattı ve destek braketleri düzenli olarak kontrol edilmelidir.
Ayrıca yalıtkan kısımların da çatlamalara karşı kontrol edilmesi ve düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Tel (gergi) antenler üzerinde bulunan emniyet halkası, gerilme basıncına (şiddetli rüzgar veya buzlanma nedeniyle) dayanamaması durumunda antenin düşmesine engel olur; ilk zorlamada antenden ziyade en zayıf halka kırılacaktır.
Yedek bir tel anten bulundurulmalı ve acil bir durumda kolayca gerilerek kurulabilmesi için kolay ulaşılabilecek bir yerde muhafaza edilmelidir.
Ana anten civarında tehlike arz eden yüksek voltajlar ve RF akımların bulunacağı akıldan çıkarılmamalıdır. İdealinde, personelin temas etmesini önleyemek için ATU ile ana anten arasındaki bağlantı korumaya alınmalıdır. Herhangi bir antende bakım işlemine başlamadan önce, cihazın elektrik beslemesi kesilmeli ve ana sigortalar çıkarılarak emniyetli bir yerde (cep bazen en basit ve en emniyetli yer olabilir) tutulmalıdır.
Ayrıca, başka antenlerden veya çevredeki gemilerden dolayı çalışılan antene RF enerji yüklenmiş olabileceğinden, üzerinde çalışılan anten tedbir olarak arzlanmalıdır. Yüklenmiş RF voltajın yaratacağı şok doğrudan yaralanmaya sebep olmayıp kişinin sadece irkilmesine neden olsa da örneğin merdivenden düşülmesi veya yüksek bir yerden el aletlerinin düşürülmesi gibi kazalar meydana gelebilir.
Mevcut antenlerin mevkilerini gösteren bir anten donanım planının el altında bulundurulması gerekir.
Last modified: Saturday, 25 April 2020, 7:50 PM