SART (Search and Rescue -Radar- Transponder) - Arama ve Kurtarma -Radar- Etkin Yansıtıcısı, tehlike uyarısı vermede yardımcı olarak kullanılan portatif bir cihazdır. Sahada bulunan gemilerin/helikopterlerin/uçakların, sadece radarlarını kullanarak kazazedeleri kolayca bulmalarını sağlar.

SART, tehlike durumunda gemi terk edilirken can salına götürülür. Deniz seviyesinden en az 1 metre yükseğe monte edilmeli ve hemen bekleme konumuna (Standby Mode) alınmalıdır. Böylece SART cihazı, SAR harekatında yer alan gemilerin/helikopterlerin/uçakların X-band Radarlarının yayınlarına hemen cevap verir. SART cihazı, can salındaki kazazedelere ışıklı sinyal verir (SART modeline göre değişir).

SIMRAD SA50SIMRAD SA50 SART

SART örneği

Tehlike bölgesinde yüzen/uçan veya SAR harekatında görevli gemilerin/helikopterlerin/uçakların X-Band Radar yayınları (9,2-9,5 GHz) SART tarafından alındığında, cihaz Gönderme (Transpond) konumuna geçer ve cansalındaki kazazedelere sesli ve ışıklı uyarı verir (SART modeline göre değişir).

SART dan verilen cevap uyaranı (response), civardaki gemilerin/helikopterlerin/uçakların X-band Radarları tarafından alınır ve eşit aralıklı 12 nokta/yay/daireden oluşan bir hat halinde radar ekranında görünür (belirgin "tehlike" paterni); ekranın merkezine en yakın nokta SART ın mevkiini gösterir.

Sart signal on the radar

SART ın oluşturduğu belirgin "tehlike" paterninin bir X-band Radar ekranındaki görüntüsü

X-band radar ekranında oluşan bu SART paterni, SART ın mevkisi ile (konum B) geminin/helikopterin/uçağın (konum A) arasındaki mesafeye bağlıdır.

SART pattern

Gemi/helikopter/uçak; SART dan 1 Deniz Milinden (NM) daha uzaktaysa 12 eşit aralıklı nokta belirir.

SART pattern

Gemi/helikopter/uçak SART ın 1 Deniz Mili (NM) yakınına geldiğinde, noktalar yay halini almaya başlar.

SART pattern

Gemi/helikopter/uçak SART ın bulunduğu mevkiye geldiğinde, yay parçaları dairelere dönüşürler.



Gemi (konum A) ile SART (konum B) arasındaki mesafeye bağlı olarak SART tarafından X-band Radar ekranında oluşturulan paterni kontrol ediniz.


X-band radar (helikopter) mevkii (A) ile SART mevkii (B) arasındaki mesafeye bağlı olarak SART tarafından X-band Radar ekranında oluşturulan paterni kontrol ediniz.

Bir SART sinyali alındığında yapılacak işler

X-band radar ekranında SART tarafınddan oluşturulan paterni gören birisi şunları yapmalıdır:

  • En yakındaki MRCC yi veya SRC yi en kısa zamanda bilgilendirir (MRCC, SAR harekatını kontrol eder ve harekatın etkin bir biçimde sürdürülmesini sağlar).
  • Kazazedelerle VHF Kanal 16 da (VHF CH 16) temas kurmaya çalışır (kazazedelerde VHF el telsizleri bulunabilir).
  • SART ın yerini gözle tayin etmeye çalışır (mümkünse).
  • SART mevkiinde bir can salı aramak üzere rota değiştirir (mümkünse).

SART cihazının doğru kullanılması

SART cihazı, azami tespit mesafesini sağlamak için deniz seviyesinden dikey olarak en az 1 metre yüksekte bulunmalıdır. Yüksekliğin artması, tespit mesafesini de arttırır. Bunun nedeni, yaydığı radyo dalgalarının ufuk çizgisi boyunca yayılmasıdır.

SART ın önünde engelleyici madeni bir cisim veya şişirilebilen bir radar yansıtıcısı olmamalıdır.

Eğer SART, deniz seviyesinden en az 1 metre yükseğe konmuşsa ve geminin X-bant Radarı da deniz seviyesinden en az 15 metre yüksekte ise 5 Deniz Mili (NM) kadar bir tespit mesafesi mümkündür. 1000 metre veya daha yüksek irtifada uçan bir helikopter veya uçak tarafından tespit mesafesi yaklaşık 40 Deniz Miline (NM) kadar artırılabilir.

SART ı deniz seviyesinden 1 metre yukarıya konumlandırmak için, beraberinde bir de teleskopik küçük bir direk bulunur (dıştan montaj). SART, bir el incesi veya bir destek bandı kullanılarak can salının içine de monte edilebilir (içten montaj).

Cihazın can salına bağlanması ve suya düşmesi durumunda tekrar can salına alınabilmesi için SART cihazına bağlı küçük bir el incesi bulunur.

SART Mounting

SART cihazının yerleştirilmesi 1-İçten montaj 2-Dıştan montaj

SART ın normal şartlarda muhafazası

Normalde bir cansalı içinde bulundurulsa da daha sıklıkla gemiyi terk ederken can salına kolayca taşınabilmesi için gemide kolay erişebilir bir yere örneğin acil çıkış kaportasının yanına veya geminin seyir köprüüstüne monte edilir.

SART ın bulunduğu yer IMO konum belirtme işareti ile mutlaka işaretlenmelidir.

IMO SART Safety sign

IMO SART Emniyet İşareti

SART cihazı, bütün manyetik alan kaynaklarından (gemi pusulası ve stereo hoparlörler) en az 1 metre mesafede olmalı ve geminin radar hüzmesi içine monte edilmemelidir.

SOLAS Sözleşmesi gerekleri

500 GRT altında ve SOLAS kapsamındaki gemiler bir (1) adet, 500 GRT ve üzeri bütün yolcu ve yük gemileri iki (2) adet, feribotlar ise her 4 can salı için bir (1) adet SART bulundurmak zorundadır. SOLAS sözleşmesine göre, SART cihazlarında bekleme (Standby) konumda 96 saat ve devamlı yayın konumunda 8 saat çalışabilecek bir batarya bulunur.

Last modified: Saturday, 25 April 2020, 7:50 PM