Bij radiocommunicatie aan boord wordt meestal gebruik gemaakt van radiotelefonie (RT). Radiotelefonie maakt gebruik van een zender (Tx = radio transmitter) om radiogolven uit te zenden op een bepaalde frequentie. Voor ontvangst van radiosignalen op een bepaalde frequentie maakt men gebruik van een ontvanger( Rx = radio receiver). Radiogolven bestaan uit elektro magnetische energie in een specifieke frequentieband binnen het radio frequentie spectrum. De frequentie van een radiosignaal wil zeggen het aantal trilling per seconde dat een radiogolf maakt. Bijvoorbeeld een marifoon werkt in het VHF deel van de maritieme radio frequentie spectrum dat zich uit strekt van 156 MHz tot 174 MHz.
De golflengte van de frequentie binnen het radiospectrum kan worden bepaald op de volgende manier:
Golflengte [m] = Snelheid van een elektro-magnetische golf in een vacuum (300 x 106 m/s) / Frequentie [Hz=1/s]
Voorbeeld: Golflengte van de 160 MHz frequentie is (300 x 106) / (160 x 106 ) = 1,875 m
GMDSS aardse communicatie maakt gebruik van de VHF (Very High Frequency - 30 MHz tot 300 MHz), HF (High Frequency - 3 MHz tot 30 MHz) en MF (Medium Frequency - 300 kHz tot 3 MHz).
Volledige radio spectrum kaart, omvat VHF, HF, en MF
De term propagatie wordt gebruikt om de voortplanting van radiogolven van zender naar ontvanger aan te duiden.
Voor deze cursus zijn er voor het Marcom A certificaat drie soorten van propagatie belanrijk, te weten:
- Rechtlijnige propagatie (Line-of-sight-wave of Direct wave)
- Grondgolf propagatie (ground wave)
- Ruimtegolf propagatie (Sky wave)
De meeste maritieme radiocommunicatie wordt gevoerd op frequenties boven de 50 MHz (VHF communicatie) waarbij gebruik wordt gemaakt van de line-of-sight propagatie. Deze vorm van propagatie werkt prima zolang er zich maar geen grote obstakels bevonden tussen zender en ontvanger.
Grondgolf propagatie wordt gebruikt voor communicatie over grotere afstanden waarbij de kromming van de aarde een rol gaat spelen. Grondgolf propagatie is gebruikelijk bij MF communicatie. De reikwijdte van deze vorm van propagatie over het land wordt beinvloed door obstructies (zoals heuvels en bergen) terwijl op zee (vlak terrein) deze afstand altijd groter is.
Ruimtegolf propagatie wordt beinvloed door reflecties van de ionosfeer. Variaties in zendbereik (propagatie) ten gevolge van veranderingen in de ionosfeer kunnen optreden. Deze veranderingen van de ionosfeer worden veroorzaakt door factoren zoals tijdstip van de dag, jaargetyijde, zonnevlekken activiteit en andere atmosferische storingen. Sky-wave propagatie is in gebruikt bij HF communicatie.
Verschillende vormen van propagatie binnen het radio spectrum